Trimmerzate Route

Het fiets- en ruiterpad op de Trimaarzate, van Avelgem naar Spiere en van Avelgem naar Heestert,is aangelegd op de vroegere spoorweglijnen 83 Kortrijk-Ronse en 85 Avelgem-Herseaux (ten zuiden van Moeskroen). Het sluit aan op het Guldensporenpad van Kortrijk naar Zwevegem, dat zopas nog werd uitgebreid op het grondgebied van Zwevegem.

De naam Trimaarzate herinnert aan de trimaars of ‘Franschmans’, de Vlaamse seizoens- en grensarbeiders die in Noord-Frankrijk en inhet Henegouwse kolenbekken gingen werken.’Zate’ betekent ‘bedding’ , ‘trimaar’ is een vervlaamsing van het Franse ‘trimard’, wat zwerver of vagebond betekent. In de tweede helft van de 19de eeuw trokken vele duizenden Vlamingen uit armoede naar Frankrijk om er als seizoenarbeider te werken op de bietenvelden, in de suikerfabrieken, in de vlasnijverheid en de cichorei-asten. Vooral de textielsteden Roubaix, Tourcoing en Rijsel lonkte naar goedkope Vlaamse werkkrachten. Toen spoorlijn 85 in 1880 werd geopend waren duizenden streekbewoners al uitgeweken naar Noord-Frankrijk. Met de ‘werkmanstreinen’ probeerde men die ‘Franschmans’ in België te houden. Aanvankelijk liep de spoorlijn van Avelgem naar Hersaux, later werd ze vanuit Avelgem uitgebreid tot in Leupegem bij Oudenaarde en vanuit Hersaux richting Roubaix. Men raamt het aantal Westvlaamse seizoenarbeiders rond 1900 op circa 15.000. Na verloop van tijd deed zich een merkwaardig fenomeen voor: Noord-Franse textielbaronnen begonnen fabrieken te bouwen in België langs spoorlijn 85. Er kwam een keten van spinnerijen en weverijen van Herseaux over Dottignies, Spiere, Sint-Denijs, Avelgem en Ruien tot Berchem. Een vroege vorm van delokalisatie in de textielbranche.

Vanaf de jaren ’30 van de vorige eeuw liep de seizoensarbeid terug en werden ook de ‘werkmanstreinen’ afgebouwd. In 1959 reed de laatste reizigerstrein tussen Leupegem en Herseaux. Het goederenverkeer werd in drie fasen afgebouwd. Vanaf 1960 reden goederentreinen nog slechts tot Avelgem. In 1966 werden de sporen tussen Avelgem en Herseaux opgebroken. Vanaf 1975 werd het goederenverkeer beperkt tot steenkooltreinen voor de centrale van Ruien. Dat transport stopte in 2000 en in 2006 werden ook die sporen opgebroken.

De provincie West-Vlaanderen heeft deze oude spoorwegbeddingen van de NMBS gekocht en heeft deze als onderdeel van haar ‘groene assen’ heringericht, met aandacht voor de functionaliteit, recreatieve waarden en uitbouw van natuurlijke potenties. Het is ook de bedoeling om het fietspad via een nieuwe fietsbrug over de Schelde in Avelgem te verbinden met het Ravel-fietsnetwerk in Henegouwen.