Hier & Daar

Hoeve “Brucq” of “Broucquette” Brucqstraat 25

Het Middelnederlandse Broec betekent moeras, poel of laaggelegen drassig weiland. In Sint-Denijs was de naam Du Brucq, als eigennaam al bekend in 1410. Zeker Joannes du Breucq was in 1450 te Sint-Denijs bekend.
Breucq was wel een bekende heerlijkheid bij Rijsel maar Le Grand Breucq was een grote heerlijkheid gelegen tussen Pottes en Celles, waar de bekende familie De Saint-Genois de heren en eigenaars van waren.

Of er een verband bestaat tussen de grote en de kleine Breucq of Broucquette is niet duidelijk.
Of de bekende familie De Saint-Genois effectief uit Sint-Denijs – Saint-Genois afkomstig is lijkt ons waarschijnlijk maar is niet bewezen.

Verschillende stukken akkerland van de hoeve “Brucq” droegen in de 18 de eeuw al bijzondere namen die door de huidige familie Bayart nog gekend zijn : de Ballanden, de Hoogwee, l’Aunnaye (elzenbos), ‘t Voorste en ‘t Achterste Schreybeld, ‘t Vessenbrood (vesperbrood)…..
De heilige Benedictus Labre (1748) wiens leven één grote bedevaart was naar alle heiligdommen in Europa, kwam vaak in onze streek en nam zijn intrek op de hoeve Brucqstraat 25.

De oppervlakte van de gehele hofstede, die in de 18 de eeuw eigendom was van P.H. Silmonon Kanunnik van het O.L.Vrouwekapittel in Doornik, bedroeg 37 ha, vergelijkbaar met de huidige oppervlakte.

Het goed “Te stokerij”, Brucqstraat 29

Op het einde van de 17 de eeuw werd deze hoeve zwaar beschadigd. Het goed “Te stokerij”, vroeger “Stakerie”, dateert in zijn huidige vorm uit de 18 de eeuw. Het is een gesloten hoeve rond een ruim binnenplein met woonhuis, ruime schuren, stallingen en twee monumentale poorten.

Deze hoeve was de standplaats van de laatste Zwevegemse schaapherders. Het goed “Te stokerij” is nu het centrum van een modern landbouwbedrijf met een bedrijfsoppervlakte van ongeveer 90 ha, hoofdzakelijk gespecialiseerd op akkerbouw.

 

Priesterstraat

De Priesterstraat leidt onder meer naar de oude schaapsbrug waar de priesters gingen schuilen in de Beloken tijd (Frans revolutie) toen ze een razzia van de Franse marechaussees verwachtten. Misschien komt de naam ook wel van de toponiem Papelanden die iets verderop gelegen zijn (pape is oude synoniem voor priester).

Tontekapel

De kapel die nu temidden de velden staat is lang een trekpleister geweest voor volksdevotie. Op de eerste zaterdag van de maand mei ging vroeger de parchiale bedevaart van Kooigem er heen. Men kwam er dienen tegen de koorts.
De huidige kapel dateert van 1846 en behoort tot het “Goed ter Tonte”.

Hoeve “Ten Arbre” Zandbeekstraat 14

Roger en Hugo de Arbre waren in 1410 al bekend in Sint-Denijs. Het jaargetijde van beide broers moest op 4 oktober van dat jaar gezongen worden.
Vermoedelijk bestond de hoeve al in de 14 de eeuw. In 1460 betaalde Pieter de Pape een rente aan de plaatselijke kerk op het tiend dat te Arbre heette. Het was een plaatsnaam geworden of hebben de broers de naam van een oude toponiem aangenomen ?

Einde de jaren ’90 was de hoeve uitgegroeid tot een grootschalige struisvogelkwekerij uitgebaat door de familie G. Verhelst.

Daar zijn nu nog 3 overjaarse struisvogels, daarentegen wel 100.000 kippen

De omwalde hoeve wordt thans “’t Boomhof” genoemd.
De oudste benamingen voor de Zandbeekstraat zijn : Jan Bekestraat of Jean Bekestraat, later vervormd tot Zonbekestraat en Zan(d)bekestraat.

Wildingstraat

Wilde en wilt werd gezegd van land en bos dat verwilderd of woest was.
Wilde betekende ook kwa of kwaad. De Wildingstraat was dus een kwadestraat, een vuile slijkweg waar men moeilijk doorheen kon.

Grandvalbos en de Zandbeekvallei

Het Grandvalbos en het Kooigembos vormen tezamen één bospartij van 13 ha. Grandvalbos was de naam van een middeleeuwse heerlijkheid.
Het Grandvalbos is deels een eiken-haagbeukenbos en deels een eiken-beukenbos. Ook populier en hulst komen er voor. In het voorjaar bloeit de wilde boshyacint.

In 1982 werd het Grandvalbos en Kooigembos en hun onmiddellijke omgeving beschermd als landschap.

Recent werd een deel van het bos aangekocht door de Dienst Bos en Groen en werd de oude Pevergnestraat door het bos heropend als wandelweg.
De Zandbeek kronkelt charmant rond de heuvel van het Grandvalbos.